“Nông nghiệp chiếm hơn 25% GDP của Việt Nam và là một ngành trọng điểm trong nền kinh tế nước ta. Vì vậy, việc nhanh chóng nâng cao năng lực chuỗi giá trị của ngành này để chuẩn bị cho Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng”, theo GS-TS. Nguyễn Quốc Vọng, Đại học RMIT (Úc).
Tại Hội thảo “Nâng cao khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị nông nghiệp khi Việt Nam gia nhập TPP” do VCCI tổ chức trong khuôn khổ Hội chợ Agrotex Cần Thơ 2015, ông Nguyễn Quốc Vọng cho biết: “Một khi đã chính thức gia nhập TPP, ngành nông nghiệp Việt Nam phải tuân thủ những nguyên tắc hết sức ngặt nghèo như: Luật chơi về chất lượng, an toàn thực phẩm; Luật chơi về số lượng, về cạnh tranh và giá rẻ… Nếu không có sự chuẩn bị tốt ngay từ bây giờ, sản phẩm nông nghiệp Việt Nam sẽ gặp khó không chỉ trên thị trường thế giới mà còn ngay tại sân nhà”.
Đồng tình với ông Vọng, một số đại biểu tham dự hội thảo cho rằng, vào thời điểm hiện tại, do rào cản thuế suất được duy trì nên các nhà sản xuất trong nước chiếm lợi thế về giá; tuy nhiên, khi TPP chính thức có hiệu lực, rất nhiều dòng thuế sẽ được giảm về 0% và hàng hóa nước ngoài với giá rẻ hơn ồ ạt đổ vào thị trường Việt Nam sẽ khiến các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước điêu đứng.
Lý giải về nguyên nhân khiến ngành nông nghiệp Việt Nam giảm sức cạnh tranh, ông Nguyễn Quốc Vọng cho rằng: “Điểm yếu cố hữu của chúng ta lâu nay là sản phẩm nông nghiệp làm ra chủ yếu ở dạng thô, giá trị gia tăng cực thấp. Khâu chế biến và công nghệ bảo quản sau thu hoạch chưa tốt nên nếu không xuất khẩu được nữa, hàng hóa lập tức bị ùn ứ, doanh nghiệp phải đối mặt với vấn đề thiếu hụt vốn”. Ngoài ra, cũng theo phân tích của ông Vọng, khi mở cửa thị trường, ngành chăn nuôi khó có khả năng cạnh tranh do sản xuất theo quy mô nhỏ lẻ, manh mún. “Nhìn chung, sức cạnh tranh tổng thể trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam còn hạn chế do chuỗi giá trị sản phẩm chưa hoàn thiện dẫn đến sản phẩm làm ra chủ yếu là dưới dạng thô, gặp phải những rào cản về kỹ thuật, chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm, giá thành bảo quản cao…”, ông Vọng nhấn mạnh.
Để có thể tận dụng tốt lợi thế từ TPP, các chuyên gia tại hội thảo cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng kết hợp với nhau tạo thành chuỗi giá trị ngành hàng, tích cực áp dụng những công nghệ, kỹ thuật tiên tiến để đảm bảo các yếu tố: an toàn, vệ sinh, chất lượng cao, giá thành rẻ. Có như vậy, doanh nghiệp nói riêng và ngành nông nghiệp Việt Nam nói chúng mới đủ sức đương đầu với những cơ hội xen lẫn thách thức khi nước ta đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế.
Thực hiện: Lạc Long
